|
بسم الله الرحمن
الرحیم
آشنایی با مرکز مطالعات و تحقیقات راهبردی افغانستان
درآمد
جامعه جنگ زده افغانستان که پس از رهایی از سلطه متحجرانه و
استبداد طالبانی، اینک شرایط جدید اجتماعی و سیاسی را تجربه می کند، همچنانکه در
حوزه سیاست و اقتصاد فاقد نهاد های کارآمد و سامان یافته است، در حوزه فرهنگ نیز
با فقر، عقب ماندگی و نابسامانی جدی روبرو می باشد.
فضای باز سیاسی و فرهنگی، جامعه خسته از جنگ و فاقد درک
روشن از هویت جمعی و ملی را به بازار آزاد دریافت کننده الگوها، ایده ها، نورمها و
ایستارهای فرهنگی گوناگون مبدل کرده است؛ به گونه ای که هویت جمعی جامعه
افغانستان، در میان الگوهای جمعی وارداتی در محاق فرو رفته و تعریف روشنی از مایی
جمعی وجود ندارد.
تبیین، توضیح و بازشناسی مفاهیم کلیدی اجتماعی و فرهنگی
جامعه افغانی و تبیین منطقی و عقلانی فرهنگ و آموزه های دینی با توجه به ضرورتهای
عصر و مقتضیات زمان، مهم ترین پرسشها و دغدغه های جامعه ماست. با عنایت به این
مسئله « مرکز مطالعات و تحقیقات راهبردی افغانستان » با همت و تلاش جمعی از
تحصیل کردگان و محققان کشور در خزان سال 1382 به طور رسمی پایه گذاری و در تابستان
1383 دفتر مرکز طی محفل شکوهمندی افتتاح گردید. پایه گذاران این مرکز با وقوف کامل
از محدودیتهای کاری به ویژه نبود یا کمبود امکانات مادی و فقدان منابع مالی، تنها
با دستمایه فکری و عزم جمعی به این وادی قدم نهاده اند. طبعاً ادامه این مسیر و
تکمیل این پروژه ارزشمند و مبارک در گرو همیاری محققان، اساتید و صاحب نظرانی است
که به افغانستان آزاد، آباد، مستقل و توسعه یافته و برخوردار از هویت دینی فکر میکنند.
مرکز مطالعات و تحقیقات راهبردی افغانستان دست همکاری تمامی پژوهشگران و صاحبان
اندیشه و قلم را به گرمی می فشارد و خود را نیازمند کمک و همکاری تمام کسانی می
داند که به این آرمانها می اندیشند.
اهداف
مهم ترین هدف مرکز مطالعات و تحقیقات راهبردی افغانستان،
ساماندهی نیروهای فکری، تبیین مفاهیم و پاسخگویی به پرسشهای جدیدی است که امروزه
به عنوان «مسئله» برای جامعه، به ویژه جوانان و روشنفکران محسوب می گردد. در
مجموع، اهداف این مرکز به قرار زیر قابل طرح و پیگیری است:
1.
ایجاد و راه اندازی مراکز آموزشی و پژوهشی به منظور تربیت
نیروهای فکری و متخصص؛
2.
تعمیق، ارتقا و توسعه علم وآگاهی و فرهنگ عمومی؛
3.
تبیین و تشریح فرهنگ اسلامی و ملی؛
4.
تامین کادر های علمی و آموزشی برای مراکز علمی و تحصیلات
عالی کشور؛
5.
پرورش و تربیت نیروهای مستعد؛
6.
شناسایی و انسجام دهی نیروهای فکری و مسلکی.
فعالیتها
مهم ترین فعالیتهای مرکز، طی این مدت کوتاه دردو عرصه پژوهش
و آموزش بدین قرار بوده است:
الف . پژوهش:
1.
همایش نقد و بررسی پیش نویس
قانون اساسی جدید افغانستان.
پس از انتشار متن پیش نویس قانون یادشده
بنیانگذاران مرکز برآن شدند تا به منظور مشارکت علمی در روند تدوین متن نهایی
قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان، همایشی را با حضور اندیشمندان و صاحب نظران
کشور ترتیب دهند. این همایش به تاریخ11/9/1382 در تالار دانشگاه مفید قم(ایران) به
مدت یک روز برگزار شد. سمینار یادشده با تلاوت قرآن مجید و با سخنرانی افتتاحیه
توسط جناب آقای دکتر عبد القیوم سجادی آغاز گشت و با ارائه مقالات علمی و تحلیلی
توسط جمعی از نویسندگان و صاحب نظران
ادامه یافت.
عناوین مقالات ارائه شده در سمینار:
-
ارزیابی و نقد کلی پیش نویس قانون اساسی -- غلام حیدر علامه
-
لویه جرگه در قانون اساسی ------------------ محمد اکرم عظیمی
-
نظام قضایی افغانستان؛ کاستیها و چالشها----عبدالعلی محمدی
-
مبانی وحدت ملی در قانون اساسی ----------- دکتر وحید بینش
-
زعــــامت و جـــــایگاه آن در قوانین اساسی گذشــــــــته افغانستان
------ -------------------فـــــــــــــــــــــاروق
انــــــــــــــــصــــــــــــــــاری
-
بررسی تنظیم ساختار سیاسی
------------------ یاسین
رسولی
-
سخنرانی پیرامون پیش نویس قانون اساسی -- دکتر جواد صالحی
خلاصه مقالات ارائه شده در این سمینار از سوی این مرکز چاپ
و همزمان با شروع کار لویه جرگه تصویب قانون اساسی، میان نمایندگان توزیع شد.
2 .
فصلنامه تخصصی گفتمان نو
-
مدیر مسئول : سید عبدالقیوم سجادی
- سردبیر : عبدالعلی محمدی
- اعضای شورای
علمی : علی رضا اخلاقی، سید مهدی افضلی، محمد فاروق انصاری، محمد
وحید بینش، سید عیسی جوادی غزنوی، سید علی حسینی، سید عبدالقیوم سجادی، محمد اکرم
عارفی، محمد اکرم عظیمی، غلام حیدر علامه، حسن فضایلی ،قاسم علی صداقت، عبدالعلی
محمدی.
- تیراژ : هزار جلد
- ترتیب انتشار :
فصلی
- مخاطب : خاص ( دانشجویان،
دانش آموختگان ، روشنفکران و اهل قلم)
این فصلنامه که تاکنون علاوه بر یک پیش شماره، شانزده
شماره از آن چاپ و منتشر شده است، در بر دارنده مقالات علمی و عمدتا ناظر بر
مسائل افغانستان می باشد که نمایه مطالب منتشر شده در این فصلنامه در شماره
هفدهم(بهار 1387) و منوی فصلنامه در سایت، موجود می باشد.
3 . نشستهای علمی
مرکز مطالعات و تحقیقات راهبردی به منظور مشارکت علمی و
بررسی کارشناسانه مسایل جاری و بنیادین کشور، هر از چند گاهی میزگردی با حضور صاحب
نظران و کارشناسان برگزار می کند که تا کنون نشستهای متعددی در این زمینه دایر شده
است:
1.
میزگرد « مشارکت سیاسی در افغانستان » در تابستان
1383؛
2.
میزگرد «هویت ملی » در خزان 1383؛
3.
میزگرد «اولین انتخابات پارلمانی در افغانستان نوین » در تابستان 1384؛
4.
میزگرد «پارلمان عصر بازسازی؛ کاستیها و دشواریها » در خزان 1384؛
5.
میزگرد «زمینه ها و عوامل تشدید ناامنی در کشور» در
تابستان 1385؛
6.
میزگرد «مکانیزم تعامل قوای اجرائیه و مقننه» در
زمستان 1386.
4.
جلسات دانشجویی
از زمان آغاز به
کار مرکز در کابل، تاکنون 18 جلسه دانشجویی برگزار گردیده است که طی آن یکی از
صاحب نظران راجع به مسائل مهم و قابل توجه مربوط به اوضاع کشور بحث میکند و سپس،
جلسه به صورت پرسش و پاسخ ادامه می یابد. علی رغم فقدان محل مناسب برای برگزاری
چنین برنامه ها و نبود امکانات لازم، استقبال نسبتا خوبی از این برنامه به عمل
آمده است.
5 . کتابخانه
کتابخانه مرکز در حدود سه هزار جلد کتاب در موضوعات مختلف عمومی و تخصصی را در اختیار
دارد که در صورت لزوم، به صورت امانی نیز در اختیار مطالعه کنند گان قرار می گیرد
و در مورد مراجعه کنند گان به کتابخانه هیچگونه محدودیتی وجود ندارد.
کتابخانه مرکز به دلیل فقدان امکانات، از سیستم رایانه
محروم می باشد.
6 . انتشار کتاب
مدیریت تحقیقات علمی مرکز، علی رغم نبود امکانات لازم و
فقدان پشتوانه مالی مورد نیاز، اقدام به چاپ و نشر کتاب نموده است و این مسئله یکی
از برنامه های اصلی این مدیریت می باشدکه تاکنون، کتابهای ذیل از سوی این مرکز چاپ
و منتشر شده است:
1.
تاثیر نظامهای سیاســـــی و اجتماعی افغانــــــــــستان بر ادبـــــیات
دری................................... نوشــــته دکتــــــــور حســن فضائلـــــی
2.
مبانی تئوریک احزاب سیاسي..... نوشته دکتور عبدالقیوم سجادی
3.
دین و دموکراسی ........................
نوشته محمـــد اکرم عظیمــی
4.
حکومت دینی یا سکولار
........
نوشته سید عیسی جوادی غزنوی
5.
انتخابات پارلمانی؛ چالشها و موانع....
مجموعه مقالات و مـــیزگــرد
6.
فشرده تاریخ افغانستان ...........................
نوشته فاروق انصاری
آثار آماده چاپ:
1- ناساز گاری اندیشه و ساختار سیاسی در افغانستان-- وحید بینش
2- تحــــــــــــــولات ســــــــــیاسی و اجتماعی افغانستان به زبان پشتو
---------------------------------------------------- فاروق انصاری/ علوی
3- روشنفکری در افغانستان ----------------------------------- مشعوف
4- اهل بیت از دیدگاه امام ابوحنیفه --------------
محمد شفق خواتی
5- دین و دولت در افغانستان ---------------
سید محمد علی احسانی
6- مبانی حقوق اساسی جـــــــــــــمهوری اسلامی افغانــــــــــــــستان
-----------------------------------------------------
عبدالعلی محمدی
ب . آموزش
راه اندازی برنامه
های آموزشی به منظور تبیین مسائل مهم و مورد ابتلای جامعه یکی از رسالتها و وظایف
اصلی مرکز مطالعات وتحقیقات راهبردی افغانستان میباشد. به همین منظور، تاکنون سه
دوره آموزشی از سوی این مرکز دایر گردیده است. مهم ترین مشکل در این زمینه ، نبود
فضا و مکان مناسب برای برگزاری است. مرکز، از این جهت کاملاً در تنگنا قرار دارد و
لذا نمی تواند در اجرای این برنامه ها، آنگونه که لازم است، اقدام نماید. اما با
آنهم، تلاش دارد تا از کمترین فرصت ، بیشترین بهره را ببرد.
دوره های آموزشی متناسب با ترم تحصیلی دانشگاهها و همزمان
با آنها طرح و به اجرا گذاشته میشود:
دوره اول (فوق العاده زمستان 1384):
1. مضامین آموزشی : معرفت
شناسی ، خدا شناسی، سیاست در اسلام و مبانی فلسفه.
2. اساتید : آقایان اخلاقی،
صادقی و سجادی
دوره دوم (بهارتا نیمه
اول تابستان1385) :
1. مضامین درسی: کلام جدید، روش تحقیق و معارف.
2. اساتید: آقایان :
اخلاقی، سجادی و صادقی
دوره سوم ( نیمه دوم
تابستان تا آخر خزان1385):
1. مضامین درسی: حقوق
اساسی، روش تحقیق و کلام جدید
2. اساتید: آقایان محمدی،
سجادی و اخلاقی
دوره چهارم (خزان 1386)
1.
مضامین درسی: جامعه شناسی سیاسی، جامعه شناسی حقوق، حقوق
جزای عمومی و نوسازی سیاسی.
2.
اساتید: آقایان بینش، سجادی و محمدی
ارسال یادداشت (3 یادداشت) |
